डॉ . नोमान आय. अत्तार.
MBBS, MS(Ortho),
FIJR, FISS, FESS, FMISS
ऑर्थोपेडिक, जॉइंट रिप्लेसमेंट अँड स्पाइन सर्जन
गुडघेदुखी हा आजच्या काळातील सर्वात सामान्य आरोग्यविषयक त्रासांपैकी एक आहे. विशेषतः 40 वर्षांवरील व्यक्तींमध्ये, संधिवात असलेल्या रुग्णांमध्ये किंवा जास्त वेळ उभे राहणाऱ्या लोकांमध्ये हा त्रास अधिक दिसून येतो. अनेकदा लोक गुडघ्यांचा त्रास कमी करण्यासाठी विविध उपाय करतात, परंतु नकळत काही चुका त्यांच्या वेदना आणखी वाढवतात.
चला तर मग आज आपण जाणून घेऊया गुडघेदुखी वाढवणाऱ्या ५ सामान्य चुका आणि त्यापासून कसे वाचावे.
१. वेदना असूनही पूर्ण विश्रांती घेणे त्यात चूक काय आहे?
अनेक लोकांना वाटते की गुडघेदुखी असल्यास पूर्णपणे आराम करणे हा सर्वोत्तम उपाय आहे. त्यामुळे ते चालणे, व्यायाम किंवा दैनंदिन हालचाली जवळजवळ बंद करतात.
ती का हानिकारक आहे?
सतत निष्क्रिय राहिल्यामुळे गुडघ्याभोवतीचे स्नायू कमकुवत होतात. स्नायूंची ताकद कमी झाल्यास गुडघ्यावर अधिक ताण येतो आणि वेदना वाढू शकतात.
#त्याऐवजी आपण काय करावे?
ऑर्थोपेडिक डॉक्टर च्या सल्ल्यानुसार हलका व्यायाम, सपाट जागेवर चालणे आणि स्ट्रेचिंग सुरू ठेवा. योग्य हालचाल गुडघ्यांचे कार्य सुधारण्यास मदत करते.
२. डॉक्टरांचा सल्ला न घेता औषधे घेणे
# चूक काय आहे? काही लोक वेदनाशामक गोळ्या स्वतःहून घेत राहतात किंवा इतरांच्या सल्ल्याने औषधे वापरतात.
# ती का हानिकारक आहे?
सतत औषधे घेतल्याने पोट, किडनी किंवा इतर अवयवांवर दुष्परिणाम होऊ शकतात. शिवाय मूळ समस्या दुर्लक्षित राहू शकते.
# त्याऐवजी काय करावे?
गुडघेदुखी सतत होत असल्यास ऑर्थोपेडिक तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. योग्य तपासणीनंतरच औषधोपचार सुरू करावेत.
३. वजनाकडे दुर्लक्ष करणे
# चूक काय आहे? अनेकांना हे माहित नसते की शरीराचे वाढलेले वजन गुडघ्यांवर अतिरिक्त ताण निर्माण करते.
# ती का हानिकारक आहे?
प्रत्येक अतिरिक्त किलो वजनामुळे चालताना गुडघ्यांवर अनेक पटीने अधिक भार पडतो. त्यामुळे संधिवात आणि गुडघेदुखीचा त्रास वाढू शकतो.
# त्याऐवजी काय करावे?
संतुलित आहार, नियमित चालणे आणि वजन नियंत्रणावर भर द्या. अगदी ५ ते १० टक्के वजन कमी झाले तरी गुडघ्यांवरील ताण लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतो.
## ४. चुकीचे व्यायाम करणे
# चूक काय आहे? इंटरनेटवरील कोणताही व्यायाम पाहून तो लगेच सुरू करणे किंवा वेदना असतानाही कठीण व्यायाम करणे.
# ती का हानिकारक आहे?
सर्व व्यायाम प्रत्येक व्यक्तीसाठी योग्य नसतात. चुकीचा व्यायाम केल्यास गुडघ्यांवरील ताण वाढू शकतो आणि दुखापत होण्याची शक्यता असते.
# त्याऐवजी काय करावे?
फिजिओथेरपिस्ट किंवा ऑर्थोपेडिक तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखालीच व्यायाम निवडा. स्नायू बळकट करणारे आणि सांध्यांवरील ताण कमी करणारे व्यायाम अधिक उपयुक्त असतात.
५. वेदनांकडे सतत दुर्लक्ष करणे
# त्यात चूक काय आहे?
“वय वाढल्यावर असे होतच असते” असे समजून अनेक लोक वेदना सहन करत राहतात.
# ती का हानिकारक आहे?
गुडघेदुखी ही कधीकधी संधिवात, लिगामेंट इजा, कूर्चा(गादी) झिजणे किंवा इतर समस्यांचे सुरुवातीचे लक्षण असू शकते. वेळेत उपचार न केल्यास समस्या गंभीर होऊ शकते.
# त्याऐवजी काय करावे?
जर वेदना वारंवार होत असतील, सूज येत असेल किंवा चालताना त्रास होत असेल तर लवकरात लवकर तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
# गुडघे निरोगी ठेवण्यासाठी ५ सोप्या टिप्स
नियमित चालणे आणि हलका व्यायाम करा.शरीराचे वजन नियंत्रणात ठेवा. जिने चढताना आणि उतरताना काळजी घ्या. कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन D युक्त आहार घ्या. वेदना किंवा सूज दुर्लक्षित करू नका.
—
आजचा आपला निष्कर्ष
गुडघेदुखी ही फक्त वाढत्या वयाची समस्या नसून अनेकदा आपल्या जीवनशैलीशी संबंधित असते. काही साध्या सवयी बदलून आणि योग्य ऑर्थोपेडिक सल्ला घेऊन गुडघ्यांचा त्रास मोठ्या प्रमाणात कमी करता येतो. वेळेवर निदान, योग्य व्यायाम आणि वजन नियंत्रण ही निरोगी गुडघ्यांची गुरुकिल्ली आहे. लक्षात ठेवा, हाडांचे आरोग्य चांगले असेल तर जीवन अधिक सक्रिय आणि आनंदी राहते.
गुडघेदुखी, सांधेदुखी आणि हाडांच्या आरोग्याविषयी अधिक माहिती मिळवण्यासाठी आम्हाला फॉलो करा (प्रगती टाइम्स)
