गावोगावी शाळांचा ‘पट’ घटला; १३१ शाळा बंद, हजारो विद्यार्थी खासगी शाळांकडे

रत्नागिरी -गावातील चिमुकल्यांच्या शिक्षणाचा पहिला आधार… अंगणात घुमणारी शाळेची घंटा… आणि वर्गखोल्यांमध्ये उमटणारा विद्यार्थ्यांचा किलबिलाट! मात्र रत्नागिरी जिल्ह्यातील अनेक गावांमध्ये हे चित्र आता बदलताना दिसत आहे. गेल्या पाच वर्षांत तब्बल १३१ जिल्हा परिषद शाळा कायमस्वरूपी बंद झाल्याची आकडेवारी समोर आली असून, याच काळात १७ हजार ६३४ विद्यार्थ्यांनी जिल्हा परिषद शाळांकडे पाठ फिरवली आहे.
आकडेवारीनुसार, २०२१-२२ मध्ये जिल्ह्यात २,४९४ जिल्हा परिषद शाळांमध्ये ७३,२३९ विद्यार्थी शिक्षण घेत होते. २०२५-२६ मध्ये शाळांची संख्या घटून २,३६३, तर विद्यार्थी संख्या तब्बल ५५,५९७ वर आली. म्हणजेच पाच वर्षांत विद्यार्थी संख्येत सुमारे २४ टक्क्यांची घट झाली आहे.
जिल्हा परिषद शाळांच्या घटत्या पटसंख्येमागे अनेक कारणे असल्याचे चित्र आहे. रोजगाराच्या शोधात ग्रामीण भागातून होणारे स्थलांतर, घटता जन्मदर, इंग्रजी माध्यमाच्या शाळांकडे पालकांचा वाढता कल आणि खासगी शाळांमधील विविध सुविधा यामुळे सरकारी शाळांवरील विद्यार्थ्यांची संख्या कमी होत असल्याचे दिसते.मुंबई, पुणे, रत्नागिरी शहर तसेच औद्योगिक वसाहतींच्या परिसरात रोजगारासाठी अनेक कुटुंबे स्थलांतरित होत आहेत. परिणामी गावांमध्येच विद्यार्थ्यांची संख्या कमी होत आहे. त्यातच कुटुंबांचा आकार लहान झाल्याने नव्या विद्यार्थ्यांच्या प्रवेशावरही परिणाम होत आहे.आजच्या काळात पालकांचा कल इंग्रजी माध्यमाच्या शिक्षणाकडे वाढला आहे. डिजिटल क्लासरूम, स्कूल बस, विविध उपक्रम आणि आधुनिक सुविधा यामुळे खासगी शाळांकडे पालक आकर्षित होत आहेत.जिल्हा परिषद शाळा टिकवायच्या असतील तर केवळ इमारती उभ्या करून उपयोग होणार नाही. दर्जेदार शिक्षण, डिजिटल सुविधा, इंग्रजी संभाषण कौशल्य, पुरेशी स्वच्छतागृहे, क्रीडा सुविधा, गुणवत्तापूर्ण शिक्षक आणि आवश्यक निधी यावर भर देण्याची गरज आहे.