गुहागर – रत्नागिरी जिल्हापरिषदेच्या शिक्षण विभागामार्फत सन २०२६-२७ या शैक्षणिक वर्षासाठी देण्यात येणाऱ्या जिल्हा परिषद आदर्श शिक्षक पुरस्कारासाठी जिल्ह्यातील १० शिक्षकांची निवड करण्यात आली. यापैकी एका शिक्षकावर प्रभू कृपा झाल्याची चर्चा जिल्ह्याच्या शिक्षण विभागात सुरु आहे. संबंधित शिक्षकाचे अनेक प्रकरण पाहता या शिक्षकावर नक्की कृपा कुणाची असा प्रश्न निर्माण झाला आहे. यांचे अनेक प्रकरणे पाहून जर यांना आदर्श शिक्षक पुरस्कार दिला असेल तर विद्यार्थ्यांनी नक्की ह्यांच्याकडून काय आदर्श घ्यायचा असा प्रश्न उपस्थित झाला आहे.
जिल्ह्यातील एका जि.प. आदर्श शाळेत उपशिक्षक असलेल्या या शिक्षकाला नुकताच जिल्हापरिषद शिक्षण विभागाचा आदर्श शिक्षक पुरस्कार जाहीर झाला आणि त्याचे वृत्त प्रसिध्द होताच या शिक्षकाचे एक एक कारनामे अनुभवी, जुन्या-जाणत्या शिक्षकांकडून बाहेर पडू लागले त्यांच्या खेड मधील प्रकारापासून गुहागर तालुक्यातील अनेक प्रकरण विशिष्ट चवीने चघळली जात आहे. किनारपट्टीतील या शाळेच्या शिक्षकाने असे आदर्श कर्तुत्वाचे कोणते घरटे बांधले असा सवाल उपस्थित करण्यात आला.
‘आदर्श’ पुरस्कारासाठी निकषांची पुन्हा तपासणी होणार का? आदर्श शिक्षक पुरस्कार हा केवळ सन्मान नसून शिक्षकाच्या शैक्षणिक कार्याची आणि समाजातील योगदानाची दखल घेणारा पुरस्कार मानला जातो. शासनाच्या उपलब्ध पुरस्कार निकषांमध्ये शिक्षकाची सेवा, कार्यपद्धती, शैक्षणिक कामगिरी तसेच संबंधित प्रशासकीय बाबींचा विचार केला जातो. काही पुरस्कार नियमांमध्ये विभागीय चौकशीसारख्या बाबींनाही महत्त्व देण्यात आले आहे.त्यामुळे एखाद्या पुरस्कारार्थीविषयी गंभीर तक्रारी, अधिकृत चौकशी किंवा न्यायालयीन बाबी प्रलंबित असतील, तर निवड समितीने त्याची योग्य पडताळणी केली आहे का, असा प्रश्न आता उपस्थित होत आहे.
पुरस्कार जाहीर करण्यापूर्वी पडताळणी झाली का?
पुरस्कारासाठी प्रस्ताव सादर करताना संबंधित शिक्षकाच्या मागील कामगिरीचे मूल्यमापन, आवश्यक प्रमाणपत्रे आणि पात्रतेच्या निकषांची तपासणी केली जाते. त्यामुळे संबंधित शिक्षकाची निवड नेमक्या कोणत्या निकषांवर झाली, त्यांच्या शैक्षणिक व सामाजिक कार्याचे कोणते पुरावे समितीसमोर ठेवण्यात आले आणि त्यांच्या संदर्भातील कोणत्याही तक्रारींची पडताळणी करण्यात आली का, याची माहिती सार्वजनिक करण्याची मागणी शिक्षणप्रेमींकडून होत आहे.
दरम्यान, संबंधित शिक्षकाच्या सहकाऱ्यांकडे याबाबत विचारणा केली असता, “प्रत्येकाचे वैयक्तिक आयुष्य वेगळे असते,” अशी भूमिका मांडण्यात आली. मात्र, पुरस्कार हा सार्वजनिक सन्मान असल्याने पुरस्कारार्थीची पात्रता आणि निवड प्रक्रिया नियमांनुसार झाली आहे का, याचे उत्तर प्रशासनाकडून मिळणे गरजेचे असल्याचे मत व्यक्त होत आहे.
‘आदर्श’ शब्दाची प्रतिष्ठा जपण्याची जबाबदारी कोणाची?
शिक्षक हा विद्यार्थ्यांसाठी मार्गदर्शक असतो. त्यामुळे ‘आदर्श शिक्षक’ हा किताब देताना केवळ अध्यापनातील कामगिरीच नव्हे, तर पुरस्काराच्या लागू नियमांनुसार आवश्यक पात्रता व पडताळणी काटेकोरपणे करण्यात आली आहे का, याकडेही लक्ष देणे आवश्यक आहे.एखाद्या शिक्षकाविरोधात वैयक्तिक स्वरूपाचे आरोप असतील तर ते खरे की खोटे, हे अधिकृत चौकशी झाली पाहिजे. मात्र, अशा चर्चांकडे दुर्लक्ष न करता संबंधित प्रशासनाने वस्तुस्थिती स्पष्ट करणे आवश्यक आहे.
